Oliemolen
De Zoeker
Het verhaal van oliemolen De Zoeker
Behoud En Vertelling Van Wereldberoemd Molenerfgoed
De Zaansche Molen is een professioneel vrijwilligersbedrijf toegewijd aan het bewaren en presenteren van het erfgoed van de ongeveer 1.100 molens langs de Zaan. Wij verbinden bezoekers met de bijzondere geschiedenis en technische hoogstandjes van deze iconische Nederlandse monumenten om zo het behoud voor toekomstige generaties te waarborgen.
Historie
De geschiedenis van De Zoeker gaat terug tot april 1672 toen deze molen zijn windbrief verkreeg
De oliemolen, gebouwd in Zaandijk, raakte door de opkomst van de stoomfabrieken uit de gratie. In 1891 werd de molen er niet mooier op: het binnenwerk verdween en de molen werd ingericht als verfmolen. In februari 1925 werd de molen zwaar beschadigd door een windhoos. Dankzij vrijwillige bijdragen werd hij weer opgeknapt. In 1940 raakte de molen buiten bedrijf. In 1950 kwam De Zoeker in handen van de gemeente Zaandijk. Op 1 augustus 1968 werd de molen op spectaculaire wijze overgebracht van het Guisveld te Zaandijk naar zijn huidige plek op de Zaanse Schans. Bij deze operatie werd het molenlijf met een grote kraan over de bedrading van de spoorweg getild. De molen moest zijn vertrouwde plek verlaten vanwege nieuwbouwplannen. Na de overplaatsing werd De Zoeker overgedragen aan Vereniging de Zaansche Molen.
Geschiedenis & Grondstoffen
At varius vel pharetra vel turpis
Al meer dan drie eeuwen "slaan" de Zaanse oliemolens olie uit allerlei vette zaden. In de loop der eeuwen is het mechanisme van de molens meer geperfectioneerd en daardoor de productie opgevoerd.
Lange tijd waren lijnzaad (een bijproduct van de vlas- en linnenindustrie) en kool- of raapzaad de grondstoffen voor de olieslagerij.
Sinds de ontwikkeling van de stoommachine in de tweede helft van de 19e eeuw - waardoor honderden industriemolens overbodig raakten - verwerkten de weinige overgebleven oliemolens allerlei afvalproducten van de olie fabrieken zoals cacao doppen, pinda schilletjes, pinda gruis e.d.
Maak Kennis Met Onze Molens
Nadat - zoals in De Zoeker - het pinda-afval onder de rollende "KANTSTENEN" (gewicht per stuk ± 2.400 kg) is verbrijzeld, wordt het "meel" op een stenen fornuis (het "VUISTER") verwarmd tot ongeveer 80 graden Celsius. Dit is nodig om de in het meel aanwezige vetten "los" te maken. Een rondwentelend ROERIJZER zorgt ervoor dat het meel niet aanbrandt.